Lễ hội Chùa Dâu Bắc Ninh có gì đặc biệt?

1 Đôi nét về Lễ hội Chùa Dâu Bắc Ninh

Lễ hội chùa Dâu diễn ra hằng năm vào ngày 8 – 9 tháng Tư âm lịch, với quy mô lớn tại hai phường Trí Quả và Song Liễu, thuộc vùng Dâu – Luy Lâu (nay thuộc Bắc Ninh). Lễ hội được tổ chức tại hệ thống bốn ngôi chùa thờ Tứ Pháp gồm Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi, Pháp Điện cùng chùa Tổ thờ bà Man Nương là mẹ của Tứ Pháp. Trong đó, chùa Dâu giữ vai trò trung tâm, là nơi diễn ra các hoạt động chính của lễ hội.

2 Lịch sử ra đời của Lễ hội Chùa Dâu

Theo nhiều tư liệu thuyết minh, chùa Dâu được khởi dựng từ năm 187 dưới thời Thái thú Sĩ Nhiếp và hoàn thành vào năm 226. Nhà văn Nguyễn Hữu cho biết, Sĩ Nhiếp là người có công truyền bá chữ viết cho người dân trong vùng. Vì vậy, vào ngày 8 tháng 4 âm lịch hằng năm, trùng với ngày sinh của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, người dân tổ chức rước kiệu Sĩ Nhiếp và tượng công chúa Ngọc Tiên từ đền Lũng Khê về chùa Dâu để mở hội.

Lễ hội chùa Dâu được xem là một trong những lễ hội cổ xưa nhất vẫn còn duy trì đến ngày nay tại Việt Nam. Đây là dịp để người dân tưởng nhớ truyền thống lịch sử, gìn giữ phong tục tốt đẹp và đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng. Đồng thời, lễ hội cũng gửi gắm ước mong về sự bình an, mưa thuận gió hòa, góp phần gắn kết cộng đồng và phát huy đời sống văn hóa.

3 Những hoạt động hấp dẫn diễn ra trong Lễ hội

Lễ hội chùa Dâu mang không khí vừa trang nghiêm, linh thiêng, vừa rộn ràng với nhiều hoạt động dân gian đặc sắc của vùng Kinh Bắc. Sự kết hợp giữa nghi lễ truyền thống và các trò chơi, diễn xướng đã tạo nên sức hút riêng. Nhờ đó, lễ hội thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham dự, khám phá và trải nghiệm.

3.1 Tham gia phần lễ chính

Phần lễ của hội chùa Dâu được tổ chức trang nghiêm với nhiều nghi thức truyền thống. Vào sáng ngày mùng 8, người dân các làng tiến hành rước tượng Tứ Pháp từ các chùa về tập trung tại chùa Dâu. Đoàn rước quy tụ đầy đủ cờ, ngựa thờ, tàn lọng, kiệu bát cống… tạo nên khung cảnh long trọng.

Khi đến chùa, các nghi thức như “Mẹ đuổi con” và “cướp nước” được tái hiện. Trong đó, phần thi “cướp nước” là cuộc chạy đua giữa bà Sấm (Pháp Lôi) và bà Mưa (Pháp Vũ) nhằm dự đoán mùa màng. Đây từng là điểm nhấn đặc sắc, thu hút đông đảo người tham gia. Tuy nhiên những năm gần đây, nghi thức rước này không còn được tổ chức.

3.2 Tham gia các hoạt động thể thao, văn hóa sôi động

Giống như nhiều lễ hội truyền thống khác, hội chùa Dâu diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động văn hóa và thể thao hấp dẫn. Khi tham gia, du khách có thể hòa mình vào không khí lễ hội và cùng người dân trải nghiệm các hoạt động dân gian đặc trưng như hát quan họ trên thuyền rồng, múa rối nước, hát trống quân, hát văn, thi cờ tướng hay thi đấu bóng chuyền.

3.3 Chiêm bái chánh điện Chùa Dâu

Dù đã nhiều lần được trùng tu, chùa Dâu vẫn giữ nguyên vẻ cổ kính và trang nghiêm vốn có. Nằm ở vị trí trung tâm là tháp Hòa Phong, vốn có 9 tầng nhưng hiện chỉ còn 3 tầng cao khoảng 17m, được xây bằng gạch nung chắc chắn. Trên đỉnh tháp treo chuông đồng và khánh đồng có niên đại từ cuối thế kỷ 17 đến đầu thế kỷ 18.

Đi qua tháp Hòa Phong, du khách sẽ đến khu Tiền đường, nơi đặt nhiều pho tượng Phật cổ được chạm khắc tinh xảo như Hộ pháp, Đức Ông, Bát Bộ Kim Cương, Đức Thánh Hiền. Tiếp nối là khu Thượng điện với không gian tĩnh lặng và linh thiêng, nơi du khách dâng hương, bày tỏ lòng thành kính và cầu mong cuộc sống bình an, đủ đầy.

4 Một số lưu ý quan trọng khi tham gia Lễ hội Chùa Dâu

Khi tham gia Lễ hội Chùa Dâu, để có trải nghiệm trọn vẹn và thể hiện sự tôn trọng với không gian văn hóa tâm linh, bạn nên lưu ý một số điều sau:

- Nên đến sớm để tránh đông đúc và thuận tiện tham gia các nghi lễ chính của Lễ hội Chùa Dâu

- Lựa chọn trang phục lịch sự, kín đáo khi vào khu vực chùa và tham gia phần lễ

- Giữ gìn trật tự, tôn trọng không gian linh thiêng và tuân thủ hướng dẫn của ban tổ chức

- Bảo quản tư trang cá nhân cẩn thận vì lượng người tham gia lễ hội rất đông

- Không xả rác, giữ vệ sinh chung để bảo vệ cảnh quan di tích

- Chủ động tìm hiểu trước lịch trình các hoạt động để không bỏ lỡ những nghi lễ và trải nghiệm đặc sắc.

Tham gia lễ hội Chùa Dâu là cơ hội để bạn hiểu sâu hơn về văn hóa và đời sống tinh thần của người Việt. Ngoài mang ý nghĩa tâm linh, lễ hội còn phản ánh đời sống văn hóa đặc trưng của người dân vùng Kinh Bắc. Hãy một lần xách balo ghé thăm để trải nghiệm không khí lễ hội đặc biệt này bạn nhé.